9 nguyên nhân mất ngủ phổ biến nhất và cách điều trị triệt để

Có nhiều nguyên nhân gây mất ngủ, có thể chỉ là do ăn quá no, dùng chất kích thích hay những lo âu hay căng thẳng nào đó trong đời sống hàng ngày chưa được giải quyết ổn thỏa…Chỉ khi nào xác định rõ được nguyên nhân, chúng ta mới có phương hướng điều trị bệnh mất ngủ được chính xác và triệt để

Khái niệm về giấc ngủ và tầm quan trọng của nó

Ngủ là một hoạt động tự nhiên theo định kỳ, khi đó vận động và cảm giác được tạm hoãn ở mức tương đối. Giấc ngủ đóng vai trò vô cùng quan trọng, giúp cơ thể nghỉ ngơi và phục hồi năng lượng sau một ngày học tập và làm việc

Một giấc ngủ chất lượng cần đảm bảo các yếu tố như: ngủ đủ (khoảng 7-8 tiếng mỗi đêm), ngủ sâu, sau khi tỉnh dậy cảm thấy khỏe khoắn, minh mẫn

Biểu hiện và tác hại của mất ngủ

Mất ngủ thường có những biểu hiện sau đây:

  • Trằn trọc, khó đi vào giấc ngủ.
  • Ngủ dậy vẫn thấy uể oải, mệt mỏi
  • Bị giật mình, hay tỉnh dậy nhiều lần trong giấc ngủ
  • Khó duy trì giấc ngủ

Tác hại của mất ngủ: Nếu mất ngủ trong khoảng thời gian ngắn (dưới 1 tuần) sẽ gây trạng thái mệt mỏi, thiếu ngủ, kém linh hoạt. Mất ngủ kéo dài sẽ gây giảm tập trung, dễ cáu gắt, trầm cảm, dễ cáu gắt. Mất ngủ dù ở mức độ nào cũng đều ảnh hưởng đến khả năng làm việc/ học tập, dễ gây tai nạn khi lái xe, vận hành máy móc …

Tổng hợp những nguyên nhân mất ngủ phổ biến nhất

Nguyên nhân gây mất ngủ từ bên trong

1. Nguyên nhân mất ngủ do bệnh lý

nguyên nhân mất ngủ do đau đầu

Nguyên nhân mất ngủ đôi khi là do những bệnh lý khác, ví dụ như: đau dạ dày, viêm mũi viêm xoang, đau đầu, đau xương khớp, tiểu đêm,…gây khó chịu, đau đớn vì thế mà ảnh hưởng đến giấc ngủ của bạn. Vì vậy việc đầu tiên cần làm là bạn phải tìm kiếm các biện pháp chữa khỏi dứt điểm các bệnh lý này trước mới mong có giấc ngủ ngon được.

2. Mất ngủ do tuổi già

Tuổi tác càng cao, thời gian và chất lượng giấc ngủ sẽ càng giảm sút rõ rệt. Ở độ tuổi này, người cao tuổi thường khó ngủ về đêm, hay thức dậy sớm dù cho ban ngày ngủ ít thậm chí không ngủ.

3. Ngưng thở khi ngủ

Nguyên nhân sâu xa cho chứng ngưng thở khi ngủ có thể là do tiểu đường, béo phì, dị ứng hoặc do di truyền. Đây là tình trạng khí quản bị chèn ép nên hơi thở bị tạm dừng trong vài giây, có khi lên tới hàng phút. Khi gặp tình trạng này bạn nên tìm kiếm sự tư vấn của bác sĩ để giải quyết vấn đề này càng sớm càng tốt.

Nguyên nhân mất ngủ do yếu tố bên ngoài

1. Mất ngủ do tiếng ồn từ môi trường xung quanh

Giấc ngủ chúng ta thường được chia thành 5 giai đoạn nhỏ đó là: ru ngủ, ngủ nông, ngủ sâu, ngủ rất sâu và ngủ mơ màng. Đối với người bị khó ngủ thì ở giai ru ngủ và ngủ nông là dễ bị đánh thức bởi tiếng ồn nhất. Tiếng ồn dễ gây tỉnh giấc nhất đó là những tiếng ồn mạnh như: tiếng nói chuyện, tiếng còi xe, tiếng đóng cửa mạnh,….Dù khó khăn nhưng lời khuyên của chúng tôi là bạn hãy cố gắng tìm một nơi yên tĩnh để ngủ ngon trước khi những cơn mất ngủ ngắn hạn này biến chuyển xấu thành mất ngủ mãn tính.

2. Mất ngủ do sử dụng chất kích thích

nguyên nhân mất ngủ do chất kích thích

Caffeine là một chất kích thích giúp bạn tỉnh táo và làm việc hiệu quả vào buổi sáng nhưng khi tiêu thụ caffeine quá nhiều có thể ảnh hưởng tới thần kinh, khiến bạn mất ngủ. Hệ tiêu hoá cần từ 45 phút đến 1 tiếng để tiêu thụ hết caffeine, sau đó caffeine sẽ lưu lại trong cơ thể khoảng vài giờ. Do đó để tránh cho cơ thể bị kích thích, tốt hơn hết bạn không nên uống cà phê vào buổi chiều, đến tối bạn sẽ dễ ngủ hơn.

3. Mất ngủ do ăn uống quá nhiều trước khi ngủ

Nếu ăn nhiều thực phẩm giàu protein vào buổi tối trước khi đi ngủ thì cơ thể phải làm việc cật lực để tiêu hóa hết lượng thức ăn đó.

Ăn quá nhiều sẽ gây khó khăn trong quá trình tiêu hóa, khiến cơ thể trở nên nặng nề, không thoải mái khi nằm và khó chìm vào giấc ngủ hơn.Do đó hãy thay thế bằng một chiếc bánh gạo hoặc bánh quy.

 4. Mất ngủ do thay đổi múi giờ

Với trường hợp này, nguyên nhân mất ngủ có thể do rối loạn lịch thức ngủ trong ngày, như lịch làm việc thay đổi bất thường, làm việc theo ca không thường xuyên(53% công nhân ca đêm ngủ gật ít nhất 1 lần trong tuần), do thay đổi múi giờ chênh lệch như khi đi du lịch đến các vùng có mức chênh lệch múi giờ từ 6-24 giờ.

5. Mất ngủ do áp lực, stress

nguyên nhân mất ngủ do stress

Những áp lực trong công việc, áp lực tiền bạc, căng thẳng trong quan hệ, …cũng là nguyên nhân khiến nhiều người mất ngủ. Những suy nghĩ quá mức này khi bị dồn nén lâu ngày sẽ gây nên những sang chấn tâm lý hay còn gọi là Stress, là một trong những yếu tố cơ bản dẫn đến bệnh mất ngủ, ngủ không sâu giấc. Những vấn đề về tâm lý cần phải giải quyết bằng liệu pháp tâm lý. Có ai đó từng nói rằng “khi ta thay đổi thì thế giới cũng đổi thay“, khi chúng ta học được cách cởi mở tấm lòng của mình mà vui sống, tâm lý sẽ luôn được thoải mái và giấc ngủ dần dần sẽ trở về bên bạn.

6. Mất ngủ do những thói quen sinh hoạt

Những thói quen sinh hoạt sau là một trong những nguyên nhân bạn không nghĩ tới nhưng lại ảnh hưởng rất lớn đến giấc ngủ của bạn như:

  • Phòng ngủ bừa bộn, chật chội, quá nhiều tiếng ồn
  • Đồ ngủ khiến cơ thể không thoải mái
  • Để đèn ngủ quá sáng
  • Xem tivi, sử dụng điện thoại trước khi đi ngủ
  • Ngủ và thức không đúng giờ, thức khuya ngủ nướng.
  • Tập thể dục sát với giờ đi ngủ.
  • Ban ngày ngủ quá nhiều.

Những thói quen trên một cách gián tiếp khiến nhịp sinh học của cơ thể bạn bị thay đổi – bao gồm cả giấc ngủ – mà bạn không hề nhận ra. Bạn hãy thực hiện việc thiết lập giấc ngủ theo đúng nhịp sinh học và nếu có tập thể dục thì hãy thực hiện cách giấc ngủ ít nhất 3 tiếng.

Các biện pháp điều trị bệnh mất ngủ

Điều trị chứng mất ngủ chủ yếu là điều trị triệu chứng, kết hợp với điều trị nguyên nhân nếu xác định được nguyên nhân mất ngủ. Vấn đề chẩn đoán xác định cũng như chỉ định điều trị nên theo ý kiến của thầy thuốc.

Loại bỏ những nguyên nhân chủ quan gây mất ngủ

Nếu cố gắng tìm hiểu, người bệnh sẽ biết một phần nguyên nhân gây mất ngủ, thí dụ uống cà phê quá nhiều vào buổi tối hoặc trước khi đi ngủ, ăn quá nhiều chất cay nóng, ăn quá no vào buổi tối, đi du lịch đến nơi có sự thay đổi múi giờ quá lớn, do căng thẳng trong công việc… Sau khi tìm biết được nguyên nhân, người bệnh có thể sẽ tự điều chỉnh để ngủ được mà không cần nhờ đến thuốc.

Vệ sinh giấc ngủ

Nên tạo tâm trạng thư thái để dễ dàng đi vào giấc ngủ, giường ngủ cần đặt nơi thoáng mát, chăn màn sạch sẽ v.v…

Thiết lập thời gian để ngủ đúng giờ và đủ giấc

biện pháp điều trị mất ngủ

Nên duy trì nhịp sinh học của cơ thể bằng cách đi ngủ trước 11h đêm và ngủ đủ 7-8 tiếng mỗi ngày. Chỉ nên ngủ khoảng 15-20 phút vào buổi trưa để tránh làm ảnh hưởng tới giấc ngủ buổi tối

Điều trị mất ngủ bằng thuốc

Có thể sử dụng một số loại thuốc dễ gây ngủ như các loại thuộc nhóm benzodiazepine nhưng cần chú ý là phải có bác sĩ chuyên khoa hướng dẫn sử dụng.

Một số thuốc không thuộc nhóm benzodiazepine đa phần là những thuốc mới: ưu điểm của những thuốc thuộc nhóm này là không gây lệ thuộc, nên có thể dễ mua không cần kê toa, ví dụ như :Melatonin,Ramelteon (Rozerem)

Một số thuốc chống trầm cảm và giải lo âu được sử dụng cho những bệnh nhân mất ngủ có biểu hiện của trầm cảm. Một số thuốc chống loạn thần cũng có hiệu quả tốt tuy nhiên ít được khuyến khích sử dụng cho mục đích điều trị mất ngủ.

Một số loại dược thảo đông y cũng có thể giúp ngủ dễ hơn như tim sen, lá vông …

Điều trị mất ngủ bằng các liệu pháp tâm lý

Đầu tiên cần nhớ rằng sức khoẻ sẽ không ảnh hưởng gì nếu thỉnh thoảng không ngủ đúng 6 hoặc 8 giờ mỗi ngày. Khi lên giường ngủ thì nên thư giãn đầu óc và hạn chế tối đa các hoạt động khác như xem phim, đọc sách,… Nếu trong ngày có những vấn đề chưa giải quyết xong thì hãy gác lại và chờ ngày mai giải quyết chứ không nên vừa suy nghĩ vừa nằm chờ giấc ngủ đến

Bài viết liên quan