Bệnh sỏi thận là gì? Biến chứng khôn lường của sỏi thận

Sỏi thận là căn bệnh hình thành âm thầm và có diễn biến phức tạp. Nếu không trang bị đủ kiến thức để chủ động phòng tránh, điều trị bệnh sớm thì nguy cơ ung thư thận rất cao. Vậy sỏi thận là gì? Mức độ nguy hiểm như thế nào? Mời bạn cùng tham khảo qua bài viết sau đây.

Sỏi thận được hình thành bởi các tạp chất tích tụ lâu ngày, không được đào thải
Sỏi thận được hình thành bởi các tạp chất tích tụ lâu ngày, không được đào thải

Sỏi thận là gì?

Trước thắc mắc chung của nhiều người bệnh:  Sỏi thận là gì? Các bác sĩ đã tận tình giải đáp trên nhiều phương diện. Trong đó, quyển sách bệnh học tiết niệu xuất bản bởi Đại học Y khoa Hà Nội đã nhận định: Sỏi thận là những tinh thể rắn lưu trong thận, hình thành bởi các chất cặn bã nước tiểu tích tụ lâu ngày. Sỏi thận có thể nhỏ vài mm hoặc lớn khoảng vài cm.

Sỏi có thể hình thành tại nhiều vị trí ở thận như đường tiết niệu, niệu quản, bàng quang và thận. Thông thường, sỏi hay gặp nhất là loại sỏi canxi, chiếm khoảng 80% số người mắc bệnh. Song song đó còn có một số loại sỏi ít gặp hơn như sỏi cystin và sỏi acid uric.

Nguyên nhân bệnh sỏi thận

Sỏi thận có nhiều nguyên nhân khác nhau. Theo bác sĩ tiết niệu Brian Norouzi tại bệnh viện St. Joseph Hospital(Orange, California, Mỹ), nguyên nhân gây ra sỏi thận gồm có:

Sử dụng thuốc sai cách

Nhiều người hiện nay vẫn giữ thói quen dùng thuốc không theo chỉ dẫn, sai liều lượng khiến các thành phần dược chất không dung nạp được vào cơ thể. Từ đó, làm lắng cặn và tích tụ sỏi ở thận.

Ăn nhiều gia vị, dầu mỡ

Đồ ăn chứa nhiều gia vị và dầu mỡ làm tăng lượng máu đến cầu thận và tăng cholesterol trong dịch mật. Khi đó, thận phải tăng năng suất làm việc, gây nguy cơ thận yếu và sỏi thận.

Uống ít nước

Nhiều nghiên cứu cho rằng nếu một người uống ít nước sẽ khiến nước tiểu không được thoát ra, lưu trữ ở bàng quang và trở nên đậm đặc. Lâu ngày, chất cặn bã của nước tiểu đọng lại sẽ hình thành sỏi thận.

Mất ngủ

Khoa học chứng minh các cơ quan nội tạng sẽ hoạt động sự trao đổi chất trong lúc ngủ. Do đó, đây cũng là thời gian để mô thận tái tạo tổn thương. Nếu bạn bị mất ngủ thường xuyên thì chức năng này sẽ không thể hoàn thành nhiệm vụ, gây ra bệnh sỏi thận và các bệnh lý nguy hiểm khác.

Thói quen sinh hoạt và ăn uống không lành mạnh dễ gây sỏi thận
Thói quen sinh hoạt và ăn uống không lành mạnh dễ gây sỏi thận

Bỏ bữa sáng

Túi mật cần bài tiết dịch mật vào mỗi buổi sáng để tiêu hóa thức ăn. Nếu bạn không ăn sáng, túi mật sẽ không có nguyên liệu để làm việc. Dịch mật vẫn sẽ tiết ra và tích tụ ở túi mật, đường ruột, sinh ra cholesterol và tạo sỏi.

Sỏi thận nguy hiểm như thế nào?

Bên cạnh băn khoăn sỏi thận là gì thì nhiều người cũng muốn biết mức độ nguy hiểm của căn bệnh này đối với sức khỏe. Theo ý kiến bác sĩ, sỏi thận nếu không phát hiện và điều trị sớm sẽ ảnh hưởng rất nghiêm trọng. Nhẹ thì đau lưng, rối loạn tiểu tiện, cản trở sinh hoạt. Nặng thì sỏi sẽ rơi xuống niệu quản và gây ra các biến chứng khôn lường.

Một vài biến chứng của sỏi thận mà bạn cần lưu ý:

Nhiễm trùng đường tiết niệu

Chất cặn bã khi không được thải ra ngoài sẽ tích tụ và hình thành sỏi, tạo môi trường để vi khuẩn phát triển, gây nhiễm trùng.

Suy thận

Sỏi thận sẽ làm tắc đường tiểu, dẫn đến tình trạng thận bị ứ nước. Lâu ngày, mô thận sẽ hoạt tử và suy thận. Khi thận bị yếu, người bệnh chỉ có thể duy trì sự sống bằng cách chạy thận hoặc ghép thận, tiêu tốn rất nhiều chi phí.

Vỡ thận

Tình trạng vỡ thận xảy ra khi có nhiều sỏi hình thành. Các viên sỏi sẽ tạo áp lực mạnh, tác động vào vách thận và đe dọa đến tính mạng.

Lưu ý khi có nghi ngờ các triệu chứng sỏi thận
Lưu ý khi có nghi ngờ các triệu chứng sỏi thận

Triệu chứng sỏi thận bạn cần lưu ý

Đau lưng, đau bụng

Khi ống dẫn nước tiểu bị chặn bởi những viên sỏi sẽ gây ra cảm giác đau quanh vùng thận hoặc đau giữa lưng. Cơn đau có thể lan xuống phần đùi và bụng dưới.

Đau rát khi tiểu tiện

Sỏi thận di chuyển từ niệu đạo đến bàng quang sẽ kích thích khu vực này và gây ra đau rát khi tiểu tiện.

Tiểu ra máu

Bác sĩ Norouzi cho biết, lớp màng trong thận rất nhạy cảm. Khi sỏi thận làm trầy xước, mô máu sẽ trộn với nước tiểu. Đây là trường hợp nguy hiểm, khi bạn thấy nước tiểu có màu đỏ, nâu hoặc hồng nhạt thì nên đi thăm khám.

Đi tiểu nhiều, nước tiểu nhỏ giọt

Do sỏi thận đi qua niệu quản, kích thích bàng quang nên người bệnh sẽ đi tiểu nhiều hơn, nhưng nước tiểu lại nhỏ giọt và ít. Trường hợp sỏi thận có kích thước lớn, gây tắc nghẽn niệu quản thì bạn cần đến gặp bác sĩ để điều trị.

Buồn nôn, ói mửa

Dây thần kinh ở thận và ruột có sự liên quan với nhau. Khi sỏi bị tắc nghẽn ở thận sẽ ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa, khiến bạn có cảm giác buồn nôn, ói mửa.

Sốt, ớn lạnh

Khi sỏi thận khiến bạn bị nhiễm trùng đường tiết niệu thì sẽ dẫn đến tình trạng sốt và ớn lạnh.

Có những loại sỏi thận nào?

Sỏi thận bao gồm nhiều loại, bạn cần hiểu rõ tính chất và đặc điểm để có phương hướng phòng tránh, điều trị tốt.

Sỏi canxi

Sỏi canxi là loại sỏi phổ biến nhất. Loại sỏi canxi hay gặp khi người bệnh dùng nhiều thực phẩm chứa oxalate như viamin D, vitamin C, socola…Sỏi canxi có nhiều hình dạng và kích thước, mật độ khác nhau. Lượng canxi thừa trong cơ thể không được đào thải qua thận, khó hòa tan sẽ kết hợp với khoáng chất khác và tạo sỏi.

Theo thống kê, sỏi canxi chiếm 80% các trường hợp mắc bệnh sỏi khác.

Sỏi struvite

Sỏi struvite là loại sỏi nhiễm khuẩn đường tiết niệu, được hình thành do tình trạng nhiễm khuẩn kéo dài. Sỏi struvite có thể gây ra ung thư. Các triệu chứng của sỏi không đặc hiệu nên người bệnh rất khó phát hiện, chỉ chẩn đoán được khi siêu âm hoặc chụp X-quang.

Sỏi acid uric

Sỏi acid uric thường xảy ra khi bệnh nhân không uống đủ nước, tiết nhiều mồ hôi và ăn nhiều protein. Vì vậy, khi biết lượng acid uric trong máu tăng, bạn nên hạn chế việc dùng gia cầm, thịt đỏ, tránh bia rượu để kiểm soát. Nhiều người phát hiện acid uric tăng đã vội vã mua thuốc về uống. Tuy nhiên, điều quan trọng là bạn cần thay đổi thói quen ăn uống và sinh hoạt.

Sỏi acid uric không cứng như sỏi canxi nhưng khó phát hiện hơn.

Các loại sỏi thận phổ biến
Các loại sỏi thận phổ biến

Chẩn đoán sỏi thận

Khi có các dấu hiệu nghi ngờ sỏi thận, bạn nên đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám và chẩn đoán. Bác sĩ sẽ chỉ định bạn thực hiện một số xét nghiệm bao gồm xét nghiệm máu, xét nghiệm nước tiểu và chụp x-quang để có kết quả chẩn đoán chính xác sỏi thận.

Điều trị

Tùy vào loại sỏi, kích thước sỏi và tình trạng sức khỏe của bệnh nhân mà có nhiều phương pháp điều trị khác nhau.

Đối với sỏi nhỏ, ít triệu chứng

Bệnh nhân có sỏi nhỏ, bác sĩ sẽ cho bạn dùng thuốc giảm đau. Đồng thời, bệnh nhân cần uống nhiều nước để thải sỏi ra ngoài. Cách làm này đơn giản mà rất hiệu quả, tận dụng cơ chế tự nhiên của cơ thể để điều trị.

Trường hợp sỏi lớn hoặc gây tắc chức năng thận, dẫn đến chảy máu

Trường hợp nặng, bác sĩ sẽ có phương pháp điều trị tích cực hơn như: kỹ thuật tán sỏi ngoài cơ thể, nội soi sỏi qua da, tán sỏi siêu nhỏ bằng laser,…

Tương tự các bệnh khác, phương pháp điều trị tốt nhất là phòng tránh và thay đổi thói quen ăn uống, sinh hoạt.

Nội soi tán sỏi để điều trị sỏi thận nhanh chóng
Nội soi tán sỏi để điều trị sỏi thận nhanh chóng

Phòng tránh sỏi thận

Một số lời khuyên dành cho bệnh nhân đang điều trị sỏi thận hoặc có nghi ngờ mắc sỏi thận như sau:

Uống nhiều nước, tốt nhất là nước tinh khiết hoặc nước thảo dược như râu ngô, lá bồ công anh…

Ăn ít thức ăn béo, nhiều dầu mỡ, nhiều gia vị.

Hạn chế ăn thực phẩm chứa oxalate

Tham vấn ý kiến bác sĩ khi dùng các loại thực phẩm chức năng bổ sung canxi.

Bài viết đã cung cấp cho bạn đọc những thông tin về sỏi thận là gì cũng như phân loại và phòng tránh bệnh hiệu quả. Hy vọng bạn sẽ có kế hoạch bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình. Chúc bạn luôn vui vẻ và mạnh khỏe.

Nguồn tham khảo

http://soha.vn/soi-than.html

https://www.hfh.com.vn/vi/489/soi-nhung-dieu-can-biet.html

Bài viết liên quan