Bệnh Sỏi thận là gì? Nhận biết triệu chứng và chẩn đoán bệnh sỏi thận

Sỏi thận là bệnh thường gặp phải nhất tại đường tiết niệu. Sỏi có thể xuất hiện ở bất cứ nơi nào thuộc đường tiểu như thận, niệu quản, bàng quang và niệu đạo nam giới. Ở nữ giới do cấu tạo cơ thể có đường niệu đạo ngắn nên không tạo ra sỏi. Các triệu chứng của bệnh sỏi thận là rất đa dạng, người mắc bệnh sỏi thận có thể bị ứ nước vùng thận mà không hề có cảm giác đau đớn; cũng có thể gặp trường hợp đau quặn thắt thậm chí cơn đau cần thiết phái cấp cứu.

Thế nào là bệnh sỏi thận?

Sỏi thận hiểu chung là kết tinh rắn được tạo nên và ứ đọng trong thận trong quá trình lọc nước tiểu của cơ thể. Bệnh sỏi thận thường bắt đầu từ việc hấp thụ các chất trong bữa ăn hàng ngày, sau quá trình lọc nước tiểu tại thận một số thành phần bắt đầu kết tủa và lắng đọng, lâu ngày tạo thành sỏi. Sỏi thận có kích cỡ không xác định, có nhỏ chỉ vài milimet hoặc lớn có thể tới vài centimet. Đặc biệt có trường hợp các chất lắng đọng trong thận tạo nên viên sỏi lớn lấp đầy bể thận và các ống dẫn nước tiểu từ thận đến niệu quản- bàng quang được gọi là sỏi san hô. Bệnh sỏi thận có thể ảnh hưởng tới rất nhiều hoạt động của hệ tiết niệu – từ thận cho tới bàng quang của người bệnh.

sỏi thận, bệnh sỏi thận, triệu chứng sỏi thận

Nguyên nhân gây ra bệnh sỏi thận

Những viên sỏi thận có thể hình thành nếu nước tiểu có chứa quá nhiều các chất như canxi, axit uric, cystine hay sỏi struvite (một hỗn hợp của phosphate, magnesium và amoni). Các chất này thường tích tụ vào cơ thể khi người mắc sỏi thận áp dụng chế độ ăn uống có lượng protein cao đồng thời uống quá ít. Sỏi thận có nhiều loại nhưng hay gặp nhất là sỏi canxi (chiếm tới khoảng 80 – 90% số ca bệnh). Ngoài ra, những loại ít gặp hơn là sỏi struvite và sỏi acid uric. Sỏi axit uric thường được tạo ra bên trong cơ thể người đang hoặc có nguy cơ cao mắc bệnh gút. Sỏi struvite thường hình thành khi đường tiết niệu của người bệnh đã bị nhiễm trùng, loại này còn có tên gọi là sỏi nhiễm trùng.

 

Những triệu chứng và dấu hiệu nhận biết khi mắc bệnh sỏi thận

Trên thực tế, có tới một phần ba dân số Việt Nam mắc bệnh sỏi thận, tuy nhiên chỉ một nửa trong số này có những triệu chứng nhận biết bệnh cụ thể. Với những người bệnh mắc sỏi thận, ngay cả khi không có triệu chứng dễ thấy thì sỏi lắng đọng trong thận vẫn hoàn toàn có thể gây ra tắc đường tiểu thậm chí là nhiễm trùng đường tiết niệu.

Thông thường, người bệnh không hay biết bản thân mắc bệnh sỏi thận cho tới khi những viên sỏi có kích cỡ đủ lớn và bắt đầu gây ứ, tắc niệu quản. Người bệnh có thể bất chợt cảm nhận được những cơn đau dữ dội vùng bụng dưới. Cơn đau xuất hiện đột ngột sau đó biến mất và vùng đau có thể dịch chuyển từ vùng hông, tới lưng (sườn) cho đến bụng dưới (bụng) và đến bìu đối với nam giới.

sỏi thận, bệnh sỏi thận, triệu chứng sỏi thận

Những biểu hiện khác khi bệnh nhân mắc bệnh sỏi thận:

  • Thường xuyên có cảm giác đau lưng, đau vùng bẹn, cơ quan sinh dục.
  • Những cơn đau quặn vùng thận xuất hiện thường xuyên.
  • Đi tiểu ra máu, tiểu đau rát.
  • Đi tiểu gấp, tiểu nhiều lần, tiểu không hết.
  • Xuất hiện cảm giác muốn nôn mửa ngay cả khi đói.
  • Có thể sốt và ớn lạnh đổ mồ hôi bất chợt, triệu chứng kết thúc trong thời gian ngắn.

 

Những yếu tố nào ảnh hưởng tới nguy cơ mắc bệnh sỏi thận?

Bệnh sỏi thận hết sức phổ biến. Bất cứ ai, không kể giới tính độ tuổi đều có thể mắc bệnh sỏi thận, tuy nhiên bệnh thường gặp nhất ở lứa tuổi trên 40 do các cơ quan trong cơ thể hoạt động kém đi so với người trẻ tuổi. Yếu tố bữa ăn hàng ngày cũng là tác nhân gây bệnh trực tiếp, đặc biệt với những người sinh sống tại những khu vực có nguồn nước không đảm bảo.

Nguy cơ mắc bệnh sỏi thận sẽ tăng cao nếu:

  • Trong gia đình bạn có ông bà, bố mẹ mắc phải bệnh sỏi thận. Điều này cũng tương tự đối với con cháu bệnh nhân mắc sỏi thận.
  • Thực phẩm hấp thụ vào cơ thể hàng ngày chứa quá nhiều muối hoặc đường.
  • Những người mắc bệnh béo phì, người mắc bệnh béo phì thường có những rỗi loạn trong hoạt động trao đổi chất cũng như khả năng lọc cặn của thận.
  • Bệnh nhân mắc các bệnh về đường tiêu hóa. Bệnh đường tiêu hóa có thể gây nên sự thay đổi trong quá trình hấp thụ chất của cơ thể dẫn tới hấp thụ nhiều những thành phần không cần thiết và có khả năng lắng đọng trong thận.
  • Người đang sử dụng các loại thuốc kháng sinh.

sỏi thận, bệnh sỏi thận, triệu chứng sỏi thận

Làm gì để đối phó với bệnh sỏi thận?

Để có thể điều trị bệnh sỏi thận hiệu quả phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố. Quan trọng nhất là kích cỡ, số lượng và vị trí của những viên sỏi. Hầu hết những viên sỏi thận nhỏ có thể bài tiết qua đường tiểu một cách tự nhiên mà không cần sự trợ giúp y tế. Cách đơn giản nhất đó là uống nhiều nước để cơ thể tự bài thải những viên sỏi. Nếu viên sỏi thận không thể tự thải ra ngoài, người bệnh cần phải nhờ đến những sự trợ giúp của các biện pháp y tế:

  1. Soi niệu quản: Đây là biện pháp điều trị bệnh sỏi thận phổ biến nhất được áp dụng rộng rãi. Bác sĩ sẽ đưa một dụng cụ y tế nhỏ và dài có tích hợp ống kính để tìm sỏi trong từ niệu đạo tới bang quang và niệu quản của bệnh nhân. Những viên sỏi sau khi được xác định vị trí sẽ được đốt bằng laze hoặc gắp ra khỏi cơ thể.
  2. Tán sỏi bằng sóng xung (ESWL): đây là phương pháp mới áp dụng công nghệ hiện đại, tùy thuộc vào kich cỡ và vị trí viên sỏi mà bác sĩ sẽ sử dụng thiết bị tạo ra sóng xung kích hướng chính xác tới vị trí viên sỏi nhằm tán nhỏ để cơ thể người bệnh có thể tự đào thải thông qua hoạt động bài tiết thông thường.
  3. Phẫu thuật: Trong trường hợp viên sỏi quá lớn hoặc nằm tại vị trí phức tạp có nguy cơ cao gây nhiễm trùng thì bệnh nhân bắt buộc phải trải qua một ca mổ để có thể lấy viên sỏi ra khỏi cơ thể.

Những thói quen sinh hoạt giúp giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh sỏi thận:

  1. Dùng thuốc đúng theo chỉ định: Đây là yếu tố tiên quyết nếu đang mắc bệnh sỏi thận. Việc uống thuốc đúng giờ, đủ liều sẽ giúp cơ thể hấp thụ chất hiệu quả cũng như đảm bảo thuốc phát huy tác dụng tốt nhất. Đặc biệt với các trường hợp bệnh phải dùng kháng sinh thì uống đúng theo chỉ định là vô cùng cần thiết.
  2. Làm theo lời khuyên của bác sĩ về chế độ ăn uống: Hãy tuân thủ lời khuyên của bác sĩ trong chế độ ăn uống để cơ thể có thể bài tiết đúng cách
  3. Uống nhiều nước, ít nhất là 2-3 lít một ngày: Đây là yếu tố bắt buộc và vô cùng quan trọng với bệnh nhân mắc sỏi thận.

sỏi thận, bệnh sỏi thận, triệu chứng sỏi thận

Biện pháp phòng ngừa bệnh sỏi thận hiệu quả nhất chính là uống nhiều nước, ăn đồ ăn có nhiều đạm ở mức độ vừa phải để tránh bệnh gút. Hạn chế đường và muối trong khẩu phần để tránh lắng đọng cặn cũng như tránh tiểu đường. Nếu bạn bị bệnh sỏi thận tái phát thường xuyên, bạn cần đi khám tại bệnh viện để làm rõ nguyên nhân gây ra sỏi như tăng canxi máu, cường tuyến cận giáp.

 

Bài viết liên quan