Người mắc bệnh sỏi thận cần chú ý gì khi ăn uống?

Người mắc bệnh sỏi thận nên ăn gì, cần chú ý gì trong các bữa ăn hàng ngày, chế độ ăn uống cho người bệnh sỏi thận như thế nào? Sỏi thận trong cơ thể được hình thành sau một quá trình phức tạp, bệnh sỏi thận do nhiều yếu tố gây nên và hoàn toàn không phải do nguyên nhân duy nhất là dư canxi. Nhiều người ăn uống kham khổ kiêng cữ canxi vẫn bị sỏi thận, ngược lại nhiều người uống nhiều sữa, ăn nhiều tôm cua nhưng không hề có dấu hiệu bị sỏi thận.

Những lưu ý trong thực phẩm, đặc biệt đối với người mắc bệnh sỏi thận

Một trong những nguyên nhân gây nên bệnh sỏi thận là do chế độ ăn uống không hợp lý. Người mắc bệnh sỏi thận cần ăn ít thịt động vật, giảm lượng thực phẩm chứa nhiều muối. Các thực phẩm chứa nhiều oxalate là một trong những nguyên nhân sinh sỏi thận và khiến bệnh tiến triển nặng: loại này là các thực phẩm thuộc họ đậu như: đậu phộng, bột cám, sô-cô-la, cà phê … Tại Việt Nam, một trong những nguồn oxalate từ thực phẩm dễ kiếm nhất mà lại phổ biến nhất đó là rau muống. Người mắc bệnh sỏi thận nên chú ý điều này.

Bữa ăn hàng ngày của người mắc sỏi thận bắt buộc phải hạn chế muối và mỡ: Nghiên cứu trên người mắc bệnh sỏi thận cho thấy lượng muối ăn trong bữa ăn hàng ngày ảnh hưởng lớn tới oxalate trong cơ thể. Vì vậy, nên tránh ăn mặn và giảm thiểu lượng muối trong thực phẩm. Nên hạn chế tối đa các loại thực phẩm chứa nhiều thành phần purin – là tác nhân gây bệnh sỏi thận như: cá khô, thịt khô, tôm khô, lạp xưởng, các loại mắm, lòng heo, lòng bò…

mắc bệnh sỏi thận, sỏi thân kiêng ăn gì

Chế độ ăn được khuyến khích cho người đang mắc bệnh sỏi thận

Uống nhiều nước để bài tiết sỏi thận

Đây là điều quan trọng nhất trong các lưu ý về thực phẩm cho người mắc bệnh sỏi thận. Người mắc bệnh sỏi thận cần thiết uống từ 2 tới 2,5 lít nước sạch mỗi ngày chia làm 10 tới 12 lần. Nước sạch giúp cho thận hoạt động trơn tru và đều đặn hơn, giúp bài thải được những viên sỏi nhỏ và dần tán mỏng những viên sỏi to trong thận cũng như tại bàng quang hay niệu đạo. Mặc dù nước có thể tới từ nhiều loại thực phẩm nhưng bệnh nhân mắc bệnh sỏi thận cần tránh các loại đồ uống như café hay các loại trà từ lá khô hay bột hòa tan.

Chế độ ăn uống đầy đủ canxi giúp cơ thể người bệnh sỏi thận cân bằng dinh dưỡng

Thực tế khác với những ý kiến gần đây cho rằng người mắc bệnh sỏi thận cần tránh tuyệt đối các thực phẩm cung cấp canxi. Nghiên cứu khoa học đã chứng minh rằng đối với người mắc bệnh sỏi thận thì giữ mức canxi vừa phải trong bữa ăn hàng ngày mới là tốt nhất để cơ thể có sự cân bằng tốt góp ích lớn tới hoạt động bài tiết sỏi. Đó là do canxi trong thực phẩm có tính liên kết với thành phần tạo sỏi thận là oxalate giúp giảm thiểu lượng oxalate bài tiết qua đường tiểu, góp phần giảm nguy cơ tạo sỏi cũng như tránh sỏi sẵn có tăng kích thước.

Người mắc bệnh sỏi thận cần duy trì mức 800mg canxi mỗi ngày trong các loại thực phẩm hấp thụ vào cơ thể. Ví dụ: 1 ly sữa ít đường, ít chất béo đã có thể cũng cấp 300mg canxi. Bên cạnh đó là các loại thực phẩm như: cá, hải sản hay sữa chua cũng chứa thành phần canxi tốt cho cơ thể.

Có trường hợp sỏi thận canxi tái phát nhiều lần do chứng đa canxi niệu thì phải giảm thiểu hơn nữa lượng hấp thụ mỗi ngày, tối đa chỉ là 400mg/ngày – ngang bằng với 1,5 ly sữa tươi

mắc bệnh sỏi thận, sỏi thân kiêng ăn gì

Giảm lượng vitamin C hấp thụ hàng ngày giúp giảm tạo sỏi thận

Vitamin C có trong rất nhiều loại thực phẩm hàng ngày tuy nhiên hàm lượng lại không quá lớn, nhìn chung 1 ngày với đầy đủ 3 bữa là cơ thể mỗi người đã hấp thụ khoảng 400 tới 450 mg Vitamin C. Đối với người mắc bệnh sỏi thận cần đặc biệt chú ý hấp thụ không quá 500mg Vitamin C mỗi ngày. Vitamin C  khi hấp thụ vào cơ thể được chuyển đổi thành oxalate, là tác nhân chủ yếu tạo sỏi gây bệnh sỏi thận.

Bổ sung đầy đủ các thực phẩm chứa nhiều chất xơ giúp sỏi thận bài tiết hiệu quả

Có 2 loại chất xơ trong thực phẩm ăn hàng ngày đó là chất xơ không hòa tan và chất xơ hòa tan. Cả 2 loại đều có ích lợi không nhỏ đối với người mắc bệnh sỏi thận. Chất xơ có khả năng kết dính với canxi trong ruột để canxi được bài tiết ra khỏi cơ thể trong phân thay vì trong nước tiểu để tránh tạo sỏi. Chất xơ cũng giúp bài tiết nhanh hơn đặc biệt là thực phẩm trong ruột để giảm thời gian hấp thu canxi trong ruột.

 

Người mắc bệnh sỏi thận cần chú ý kiêng ăn gì để bệnh sỏi thận có chuyển biến tốt?

Hiện nay có 3 loại sỏi phổ biến nhất dó là: sỏi oxalate, sỏi canxi và sỏi axit uric. Với mỗi loại đều cần có chỉ định ăn kiêng cũng như lời khuyên đặc thù của bác sĩ. Tuy nhiên với các loại sỏi nói chung đều có những điểm chung cần kiêng cữ, giảm thiểu trong bữa ăn hàng ngày:

Tránh ăn nhiều các loại thực phẩm từ thịt động vật:

Người mắc bệnh sỏi thận để bệnh có chuyển biến tốt cần phải giảm lượng thịt bò, thịt gia cầm trong khẩu phần ăn hàng ngày. Thịt là loại thực phẩm rất giàu hàm lượng protein, là tác nhân chuyển hóa thành oxelate, khiến hàm lượng chất này trong nước tiểu tăng sau quá trình lọc thận tăng nguy cơ tạo sỏi.

mắc bệnh sỏi thận, sỏi thân kiêng ăn gì

Tránh ăn nhiều các loại rau củ quả giàu hàm lượng oxelate:

Người mắc bệnh sỏi thận cần tránh ăn nhiều rau chân vịt, các loại đậu, củ cải đường, quả dâu, cam, sô cô la, đậu phộng và đặc biệt là café.

Tránh dùng nhiều sữa và các sản phẩm làm từ sữa:

Người mắc bệnh sỏi thận rất cần thiết giảm tiêu thụ sữa và các sản phẩm làm từ sữa (sữa chua, phô mai, bơ…). Đây là các loại thực phẩm giàu canxi, như đã nói ở trên, người mắc bệnh sỏi thận không nên hấp thụ quá nhiều canxi, chỉ giữ cân bằng cơ thể ở mức 800mg/ ngày. Việc ăn uống nhiều canxi sẽ khiến tích tụ kết tủa sỏi thận, sinh ra sỏi mới hoặc tăng kich thước sỏi sẵn có. Ngoài ra, sữa còn chứa nhiều photpho dễ gây suy thận, đau tim…

Tránh uống rượu bia và các loại đồ uống có cồn:

Các đồ uống có cồn nói chung đều được chỉ định kiêng cho bệnh nhân mắc bệnh sỏi thận. Nguyên nhân là do cồn sẽ khiến cơ thể người mất cân bằng độ kiềm cũng như ảnh hưởng tới quá trình trao đổi chất trong cơ thể. Đặc biệt với bệnh nhân mắc bệnh sỏi thận cần bài tiết đều đặn thì rượu bia và đồ uống có cồn là chống chỉ định.

mắc bệnh sỏi thận, sỏi thân kiêng ăn gì

Tránh ăn nhiều khoai tây

Trogn khoai tây có chứa nhiều kali cũng là tác nhân chuyển hóa thành các chất lắng đọng dễ tạo thành sỏi thận. Người mắc bệnh sỏi thận khi sử dụng khoai tây hãy gọt sạch hết vỏ đồng thời ngân trong nước ít nhất 2 tiếng đồng hồ trước khi chế biến để giảm bớt kali trong khoai.

Ngoài ra bệnh nhân mắc bệnh sỏi thận cần lưu ý:

Trong trường hợp mắc bệnh sỏi thận tái phát nhiều lần bắt buộc phải đi khám kiểm tra thường xuyên mỗi 6 tháng 1 lần để tìm được chính xác loại sỏi đang mắc, từ đó tìm được nguyên nhân gây bệnh để có chế độ ăn uống, điều trị chính xác.

Bài viết liên quan