Sỏi thận: nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị hiệu quả

Sỏi thận là một bệnh lý thuộc nhóm bệnh đường tiết niệu. Bệnh nhân có thể mắc phải ở bất kì vị trí nào trong đường tiểu như: niệu quản, bàng quang, thận và niệu đạo. Các biểu hiện của căn bệnh này cũng khá đa dạng, từ việc gây ứ nước ở thận đến các triệu chứng đau bụng nguy hiểm khác. Để có phương pháp phòng và điều trị bệnh hữu hiệu, mời bạn đọc cùng tham khảo những thông tin về sỏi thận trong bài viết sau đây.

1. Sỏi thận là gì?

Sỏi thận hình thành từ những chất trong nước tiểu đọng lại lâu ngày và có hình tinh thể rắn. Sỏi ở thận có kích thước khoảng vài cm, có thể nhỏ hoặc lớn. Khi những viên sỏi lớn làm đầy bể thận và ống dẫn nước tiểu từ thận đến niệu quản thì gọi là sỏi san hô.

Bệnh sỏi thận có nhiều nguyên nhân và ảnh hưởng đến các bộ phận đường tiết niệu (bao gồm thận đến bàng quang).

Theo thống kê hiện nay, bệnh sỏi thận đang có nguy cơ tăng cao
Theo thống kê hiện nay, bệnh sỏi thận đang có nguy cơ tăng cao

2. Các triệu chứng của sỏi thận

Hiện nay theo ước tính, có khoảng 1/3 dân số bị mắc bệnh sỏi thận, tuy nhiên chỉ hơn phân nửa người bệnh có triệu chứng rõ rệt. Những người mắc sỏi thận không có triệu chứng, có thể là do viên sỏi gây ra nhiều vấn đề khác như nhiễm trùng, nghẽn dòng nước tiểu.

Những viên sỏi khi bị kẹt trong niệu quản sẽ gây ra các triệu chứng ban đầu. Thông thường là các cơn đau dữ dội, đau quặng thận. Sau khoảng vài ngày, cơn đau sẽ biến mất và di chuyển từ hông lưng sườn đến bụng dưới và đến bìu.

Triệu chứng rõ rệt bao gồm:

  • Đau lưng, đau bẹn và cơ quan sinh dục
  • Nước tiểu lẫn máu
  • Buồn nôn và nôn nhiều
  • Cảm thấy sốt, cơ thể ớn lạnh
  • Đi tiểu gấp
  • Đổ mồ hôi nhiều
  • Thường xuyên đau quặng vùng hông sườn

Ngoài ra còn có một số triệu chứng khác tùy thuộc vào cơ địa mỗi người. Ngay khi thấy những dấu hiệu bất thường, nghi ngờ là sỏi thận, bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ sớm nhất.

3. Khi nào bạn nên đi gặp bác sĩ?

Khi có những triệu chứng như đau hông sườn, sốt, tiểu khó…bạn nên đi gặp bác sĩ để kiểm tra và chẩn đoán. Đặc biệt, khi có những dấu hiệu sau đây, bạn cần được đưa ngay đến cơ sở y tế:

  • Cơn đau quặng thắt nghiêm trọng đến mức bạn không thể ngồi im
  • Cơn đau đi kèm buồn nôn, sốt và ớn lạnh.
Sỏi thận gây ra các cơn đau bên hông lưng sườn
Sỏi thận gây ra các cơn đau bên hông lưng sườn

4. Nguyên nhân gây bệnh

  • Sỏi thận hình thành khi nước tiểu chứa nhiều hóa chất như canxi, acid uric, cysteine hay sỏi struvite, một hỗn hợp của phosphate, magnesium hay amoni.
  • Do chế độ ăn uống chứa nhiều protein, uống nước ít khiến lượng protein tích tụ và tạo sỏi.
  • 85% sỏi thận hình thành do dư thừa canxi.
  • Ngoài ra, sỏi thận do acid uric gây ra còn có tỉ lệ cao hơn so với bệnh gout. Sỏi struvite hình thành do nước tiểu bị nhiễm trùng.

5. Những ai thường mắc bệnh sỏi thận?

Sỏi thận là bệnh khá phổ biến và không loại trừ đối tượng nào, bất kì ai cũng có thể mắc sỏi thận. Tuy nhiên, theo thống kê thì ở người lớn trên 40 tuổi sẽ có nguy cơ mắc bệnh cao hơn. Mặc dù vậy, bạn vẫn có thể hạn chế khả năng mắc bệnh bằng cách phòng tránh những nguy cơ từ sớm. Hãy tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc các thông tin y khoa để biết thêm chi tiết về trường hợp của bạn.

6. Vì sao sỏi thận có nguy cơ tăng cao?

Nguy cơ sỏi thận tăng bởi những lý do sau:

  • Người thân trong gia đình đã bị bệnh sỏi thận
  • Ăn quá nhiều gia vị, đặc biệt là muối và đường.
  • Người bị béo phì
  • Người đã trải qua phẫu thuật đường tiêu hóa hoặc mắc các bệnh như viêm ruột, tiêu chảy mãn tính làm hệ tiêu hóa bị thay đổi, ảnh hưởng khả năng hấp thụ canxi và dưỡng chất của cơ thể.
  • Người mắc một số bệnh lý như nhiễm toan ống thận, cường thận giáp, cystinuria, nhiễm trùng đường tiết niệu và sử dụng các loại thuốc trị liệu nhất định.
Ăn uống thiếu khoa học cũng là nguyên nhân gây ra sỏi thận
Ăn uống thiếu khoa học cũng là nguyên nhân gây ra sỏi thận

7. Chẩn đoán sỏi thận

Để chẩn đoán bệnh sỏi thận, các bác sĩ sẽ thăm khám lâm sàng và kiểm tra nước tiểu. Nếu cần thiết, bác sĩ sẽ đề xuất cho bạn chụp X-quang hoặc siêu âm vùng bụng. Những xét nghiệm này sẽ giúp phát hiện ra các loại sỏi ở thận. Tuy nhiên, chụp X-qunag sẽ khó thấy sỏi acid uric hoặc sỏi nhỏ. Chụp CT đường tiết niệu cũng là một phương pháp hiệu quả để chẩn đoán bệnh sỏi thận cùng các rối loạn khác có triệu chứng tương tự.

Nếu kết quả vẫn chưa chính xác, bác sĩ có thể cho bạn xét nghiệm thêm pyelogram tĩnh mạch hoặc IVP. Trong xét nghiệm này, thuốc cản quang sẽ tái tạo lại hình ảnh sỏi ở đường tiết niệu và cho ra kết quả rõ hơn.

 

8. Điều trị hiệu quả sỏi thận có khó không?

Có nhiều phương pháp điều trị sỏi thận. Những thông tin trong bài chỉ mang tính tham khảo, không thể thay thế lời khuyên của bác sĩ. Vì vậy, bạn nên chú trọng lời tư vấn từ chuyên gia.

Để trị sỏi thận còn phụ thuộc nhiều yếu tố bao gồm kích thước và số lượng sỏi, vị trí của sỏi có thể gây ra nguy cơ nhiễm trùng hay không. Hầu hết những viên sỏi ở thận có kích thước nhỏ sẽ tự tiêu biến mà không cần sự can thiệp của bác sĩ.

Cách đơn giản để những viên sỏi đào thải ra một cách tự nhiên đó là uống nhiều nước. Bên cạnh đó, bạn có thể yêu cầu bác sĩ kê thêm thuốc giảm đau hay một vài loại thuốc kháng sinh nếu bị các triệu chứng hoành hành hoặc dấu hiệu nhiễm trùng.

Khi sỏi thận đạt kích thước to, không thể tự nhiên đào thải, bạn cần can thiệp bởi các phương pháp khác, bao gồm:

Soi niệu quản

Ở phương pháp này, bác sĩ sẽ dùng công cụ mỏng và dài, có tích hợp kính để quan sát và tìm sỏi. Công cụ này được đưa vào niệu đạo, bàng quang đến niệu quản. Sau khi tìm thấy và xác định vị trí của sỏi, bác sĩ sẽ gắp bỏ hoặc phá vỡ sỏi bằng laser.

Tán sỏi bằng sóng ESWL

Cách tán sỏi ngoài cơ thể dựa trên sóng xung ESWL là phương pháp dùng sóng để phá viên sỏi thành từng mảnh nhỏ, sau đó áp dụng phương pháp tự nhiên để đào thải ra.

Phẫu thuật lấy sỏi thận

Nếu viên sỏi có kích thước quá lớn hoặc nằm ở vị trí nguy hiểm thì không thể áp dụng hai phương pháp trên. Lúc này, bác sĩ sẽ đề nghị bạn phẫu thuật để lấy sỏi. Mặc dù là phẫu thuật nhưng bạn cũng không nên quá lo lắng vì chỉ là tiểu phẫu, không quá nguy hiểm.

Uống nhiều nước là cách đào thải sỏi thận tự nhiên
Uống nhiều nước là cách đào thải sỏi thận tự nhiên

9. Phòng tránh sỏi thận

Bạn nên lưu ý những thói quen sau đây để phòng tránh bệnh sỏi thận:

  • Uống nhiều nước, ít nhất là 2-3 lít nước mỗi ngày.
  • Thường xuyên vận động, tập thể dục để tiêu hao các dưỡng chất dung nạp vào cơ thể.
  • Tìm gặp bác sĩ ngay khi có các dấu hiệu đáng ngờ.
  • Dùng thuốc theo sự chỉ dẫn của bác sĩ.
  • Thực hiện tốt thực đơn ăn uống theo lời khuyên của bác sĩ.

Trước những con số thống kê hiện nay, các chuyên gia sức khỏe nhận định sỏi thận là một bệnh phổ biến và có thể tăng. Biện pháp phòng ngừa sỏi thận là uống nhiều nước, kiểm soát tốt chế độ dinh dưỡng và ngăn chặn nhiễm trùng đường tiểu. Để điều trị sỏi thận, cách tốt nhất là làm tan sỏi theo cơ chế tự nhiên. Nếu không đạt được hiệu quả có thể can thiệp ngoại khoa để điều trị triệt để.

Đặc biệt, nếu bạn bị sỏi thận tái đi tái lại nhiều lần thì nên cẩn trọng với sức khỏe, thường xuyên kiểm tra và khám chuyên khoa thận học để tìm hiểu rõ nguyên nhân, từ đó có giải pháp hợp lý.

Những thông tin trong bài đã giúp bạn giải đáp về vấn đề xoay quanh căn bệnh sỏi thận. Đây là bệnh lý gây ảnh hưởng đến sức khỏe và sinh hoạt của người bệnh. Vì vậy, bạn nên chăm sóc sức khỏe của chính mình và cả gia đình ngay từ bây giờ. Hy vọng bài viết thực sự hữu ích với bạn. Đừng quên cùng chúng tôi cập nhật thêm nhiều thông tin y khoa nhé. Chúc bạn có thật nhiều sức khỏe.

Nguồn tham khảo:

https://vi.wikipedia.org/wiki/S%E1%BB%8Fi_th%E1%BA%ADn Truy cập ngày 30/12/2018

https://www.24h.com.vn/suc-khoe-doi-song/nguyen-nhan-gay-soi-tiet-nieu-c62a937472.html Truy cập ngày 30/12/2018

https://vnexpress.net/doi-song/cac-dau-hieu-nhan-biet-benh-soi-than-3786134.html Truy cập ngày 30/12/2018

Bài viết liên quan