Viêm mũi cấp tính – Bệnh không đơn giản như chúng ta nghĩ

Viêm mũi cấp tính là chứng viêm nhiễm tổ chức niêm mạc mũi. Biểu hiện của viêm mũi cấp tính là tình trạng xung huyết, sưng khiến bệnh nhân hắt hơi nhiều, ngứa mũi, nghẹt mũi, chảy nước mũi, thậm chí ho và cảm giác khó chịu ở cổ họng khi nuốt nước bọt. Chảy nước mũi, nghẹt mũi… là những triệu chứng thường gặp của bệnh viêm mũi. Nếu không điều trị kịp thời, bệnh sẽ diễn tiến dai dẳng gây viêm mũi mạn tính, viêm xoang, viêm tai giữa…

Nguyên nhân gây bệnh viêm mũi cấp tính

nguyên nhân viêm mũi cấp

– Thời tiết thay đổi: Nhiệt độ, độ ẩm thay đổi đột ngột, thay đổi nhiều lần trong ngày khiến niêm mạc mũi không thích nghi kịp, mà bị kích thích dẫn đến viêm mũi.

– Môi trường ô nhiễm: Ô nhiễm không khí, khói, bụi, chất khí thải tăng là nguyên nhân chính của bệnh viêm mũi. Theo thống kê, tới hơn 40% nguyên nhân gây ra bệnh viêm mũi là do ô nhiễm môi trường.

– Viêm mũi do virus: Môi trường sống không sạch tạo điều kiện cho vi khuẩn, virus, nấm mốc phát triển xâm nhập qua mũi gây viêm mũi, viêm đường hô hấp

– Lạm dụng thuốc: Lạm dụng thuốc nhỏ mũi trong thời gian dài, khiến niêm mạc mũi bị xơ hóa rất dễ dẫn đến xung huyết, phù nề niêm mạc.

– Bệnh lý của cơ quan xung quanh: Như viêm VA, Amidan, Viêm họng cũng dẫn đến bị viêm mũi.

− Việc lạm dụng thuốc nhỏ mũi trong thời gian dài, khiến niêm mạc mũi bị xơ hóa cũng rất dễ dẫn đến xung huyết, phù nề niêm mạc. Các bệnh lý khác liên quan như: viêm VA, vmidan, viêm họng… cũng có thể dẫn đến bị viêm mũi.

– Các nguyên nhân khác: Dị ứng, trào ngược dạ dày – thực quản, bất thường về giải phẫu mũi xoang, VA quá phát, chấn thương mũi xoang, các khối u vòm mũi họng, suy giảm miễn dịch, rối loạn chức năng lông chuyển, bệnh xơ nang,…

Biểu hiện của bệnh viêm mũi cấp tính

  • Khi bị viêm mũi cấp sẽ xuất hiện một số triệu chứng bệnh như ngạt mũi, tắc mũi, có kèm theo nước mũi, thường thì dịch trong, một số trường hợp có thể gây xuất huyết khi sì mũi..Viêm mũi cấp tính do vi khuẩn, thường gây viêm các hốc xoang có thể có sốt nhẹ, đau nhức vùng mặt và trán, ngạt mũi, nưốc mũi nhày mủ màu vàng. Ngoài ra, còn một số triệu chứng khác như đau đầu, chán ăn, mệt mỏi, suy giảm khứu giác….Tùy vào từng giai đoạn của bệnh sẽ có những triệu chứng cụ thế.
  • Giai đoạn đầu : không có rốỉ loạn gì đáng kể về tình trạng toàn thân. Hắt hơi, cảm giác nóng rát và khó chịu trong họng nhất là ỏ họng mũi, đôi khi khàn, cảm giác chủ yếu là khô họng và họng mũi, niêm mạc nề đỏ và khô.
  • Giai đọan 2:  các triệu chứng lâm sàng sẽ thay đổi, giảm phù nề niêm mạc, niêm mạc trỏ nên ẩm và bắt đầu xuất tiết nhiều niêm dịch, bệnh nhân thấy dễ chịu hơn.
  • Giai đọan 3: dịch xuất tiết trở thành niêm dịch mủ do pha trộn vối các thành phần biểu mô và bạch cầu thoái hoá.
  • Ngạt mũi: Thường tăng lên khi trời lạnh, khi ngủ. Ngạt mũi khiến người bệnh mệt mỏi, khó chịu do thiếu oxy khi ngủ
  • Chảy nhiều nước mũi: Thường là dạng dịch lỏng, đôi khi biến chuyển thành nhầy, đặc dạng mủ khi có dấu hiệu nhiễm khuẩn
  • Giảm khả năng ngửi của mũi.
  • Biểu hiện toàn thân: Người mệt mỏi, chán ăn, đau đầu, mất ngủ, ngủ không sâu giấc
  • Phù nề niêm mạc mũi có thể dẫn tới một số viêm nhiễm các cơ quan xung quanh: viêm xoang (viêm xoang hàm trên, viêm xoang trán, xoang sàn,etc.), viêm tai giữa, niêm mạc mắt (viêm kết mạc), và viêm các cơ quan hô hấp khác (viêm họng, viêm thanh quản, khí quản, viêm phế quản, viêm phổi, etc.)

Phương pháp điều trị viêm mũi cấp tính

Người bệnh cần vệ sinh mũi bằng nước muối sinh lý ngày 3 đến 4 lần, sau đó có thể dùng thuốc xịt mũi tác dụng ngay. Bạn nên hạn chế sử dụng thuốc có thành phần Xylomethazolin, Corticoid. Thông thường các loại thuốc này sử dụng trong vòng 5 ngày, nếu không cải thiện thì người bệnh nên đi gặp bác sĩ để có biện pháp điều trị hợp lý.

Nếu có kèm theo các biểu hiện như nước mũi dạng dịch nhày, có mủ, dịch mũi màu xanh, vàng thì người bệnh nên kết hợp uống kháng sinh đặc trị viêm đường hô hấp, uống trong 5-7 ngày và duy trì uống cùng thuốc thảo dược để bệnh nhanh khỏi hơn.

Dù chưa có xét nghiệm vi trùng, virus, kháng sinh đồ, kháng virus đồ thì chúng ta cũng phải điều trị kháng sinh ngay cho kịp thời, khi có kết quả xét nghiệm (thường sau 3,4 ngày) ta lại điều chỉnh phù hợp kháng sinh đồ

Thuốc kháng sinh

– Đối với tình trạng nặng thì thời gian điều trị từ 10-14 ngày

– Với thể trạng trung bình và gần đây không sử dụng thuốc kháng sinh thì nên sử dụng amoxicillin/clavulanate hoặc cefpodoxime, cefuroxime hoặc cefdinir.

– Với những người đã sử dụng thuốc kháng sinh gần đây hoặc bệnh đang ở mức chưa nguy hiểm thì việc lựa chọn thuốc uống ban đầu nên bao gồm thuốc quinolone đường hô hấp, amoxicillin/clavulanate, ceftriaxone hoặc kết hợp với kháng sinh phổ rộng đối với người lớn và amoxicillin/clavulanate, ceftriaxone cho trẻ em

Liệu pháp corticoid toàn thân, thuốc làm thông mũi và những liệu pháp điều trị khác

– Sử dụng corticoid toàn thân có hiệu quả chống viêm cao tuy nhiên chỉ nên sử dụng ở mức giới hạn và cần kiểm soát cẩn thận

– Các thuốc làm thông mũi và tan nhầy theo đường toàn thân như guaifenesin có thể giảm thiểu các triệu chứng

– Các thuốc đối kháng thụ thể Leukotriene (montelukast, zafirlukast) và thuốc kháng sinh macrolide có tác dụng chống viêm, có thể chữa trị tốt

Điều trị dị ứng

– Đối với người bệnh có cơ địa dị ứng, việc kiểm soát dị ứng là cần thiết để ngăn chặn sự phát triển của viêm mũi, từ đó có thể ngăn chặn quá trình phát triển thành viêm xoang

Phẫu thuật xoang

– Sau 4-6 tuần điều trị bằng thuốc kháng sinh phù hợp, corticoid tại chỗ và liệu pháp corticoid toàn thân nếu không có kết quả thì có thể sẽ phải cân nhắc việc phẫu thuật. Điều trị phẫu thuật có thể cần thiết nếu bệnh nhân có tổn thương niêm mạc hoặc tắc phức hợp lỗ ngách mặc dù đã điều trị liên tục

Chế độ dinh dưỡng và môi trường sống

Bổ sung vitamin C cải thiện viêm mũi cấp

− Chế độ dinh dưỡng tốt, nhiều chất, dễ tiêu hóa, giàu năng lượng, đặc biệt cung cấp các loại trái cây, nhiều vitamine C, B1.

− Ngoài ra, vệ sinh nhà ở, môi trường sống, đảm bảo sạch, thoáng là việc làm rất quan trọng để loại bỏ tác nhân gây bệnh.

Biến chứng viêm mũi cấp tính

− Nếu viêm mũi họng do virus thì chỉ sau 3-5 ngày là tự khỏi, các triệu chứng giảm dần rồi hết.

− Nếu viêm mũi họng do virus bị bội nhiễm đặc biệt bội nhiễm liên cầu bệnh sẽ kéo dài hơn, cần điều trị kháng sinh có hệ thống nếu không dễ bị biến chứng…

− Biến chứng tại chỗ: viêm tấy, áp xe quanh amiđan, áp xe thành sau, thành bên họng, biến chứng viêm mũi xoang cấp, viêm tấy hoại thư vùng cổ họng ít gặp, nhưng nếu gặp thì tiên lượng rất nặng.

− Biến chứng gần: viêm thanh khí phế quản, viêm phổi, viêm tai giữa cấp, viêm xoang cấp.

− Biến chứng xa: viêm cầu thận, viêm khớp, viêm màng tim, choáng nhiễm độc liên cầu, hoặc có thể nhiễm trùng máu…

Ngăn ngừa bệnh viêm mũi cấp tính thế nào?

− Nâng cao mức sống để tăng sức đề kháng cơ thể, sống trong môi trường trong sạch, không ô nhiễm…

− Phòng hộ lao động tốt, chống bụi, chống nóng, bỏ thuốc lá, bỏ rượu, vệ sinh răng miệng tốt, tiêm chủng mở rộng triệt để cho trẻ em, điều trị tích cực các bệnh mũi xoang, viêm họng, viêm amiđan, VA bệnh nhân đang mắc mạn tính…

− Điều trị viêm mũi họng cấp tính đúng quy cách tránh biến chứng xảy ra…

– Có chế độ điều trị nghỉ ngơi và ăn uống hợp lý khi bị cảm cúm

– Nên quan tâm điều trị trào ngược dạ dày – thực quản

– Giải quyết các vấn đề bất thường về giải phẫu mũi xoang (vẹo vách ngăn, xoang hơi cuốn giữa, quá phát mỏm móc, bóng sàng)

– Nạo Va quá phát

– Chữa trị các khối u vòm mũi họng

– Theo dõi, điều trị các bệnh toàn thân

Bài viết liên quan